Dane gości: co gospodarz musi zbierać, a czego lepiej nie. Dowód, meldunek, GUS i rejestr od 2027
Stan prawny na: 7 listopada 2026.
Linki do przepisów i decyzji UODO są na dole wpisu.
Pamiętaj: to nie jest porada prawna.
W grupach gospodarzy co chwilę wraca pytanie: „Jak zbieracie od gości dane do meldunku? Kartka, formularz, zdjęcie dowodu na WhatsAppie?”.
Odpowiedzi dzielą się mniej więcej po połowie. Jedni nie zbierają nic, bo dane mają z Booking albo z przelewu zadatku. Drudzy proszą o zdjęcie dowodu, „bo tak bezpieczniej” albo „bo w Hiszpanii trzeba”. Między nimi spór, czy to w ogóle legalne.
Sprawdziłem, co mówią przepisy. Wyszło sporo spokojniej, niż wynika z dyskusji, z jednym wyjątkiem: zdjęcie dowodu.
W skrócie
- Numeru dowodu ani daty urodzenia gościa spisywać nie musisz. Nie każe tego ani ustawa o usługach hotelarskich, ani nowelizacja z CWTON.
- Zdjęcia, skanu ani ksera dowodu lepiej nie robić. Żaden przepis nie daje do tego gospodarzowi podstawy, a UODO karze za takie kopie.
- Dowodu nie zatrzymuj („zostawi pan dowód do wyjazdu”). To wykroczenie.
- Meldunek to obowiązek gościa, nie obiektu, i to dopiero przy dłuższym pobycie. Gość na tydzień: nic do zrobienia.
- Dane zbierasz tam, gdzie każe przepis: opłata miejscowa (dziś według uchwały gminy, od 2027 według ustawy), ustalenie, kim dorosły jest dla dziecka (lex Kamilek), i liczby do GUS. Danych dowodu nie ma w żadnym z tych punktów.
Czy muszę spisywać dowód gościa?
Nie. Przeszukałem ustawę o usługach hotelarskich i nowelizację z CWTON, którą Senat przyjął 6 listopada z poprawkami. Żadna nie każe zbierać numeru dokumentu, PESEL-u ani daty urodzenia gościa.
Dane osobowe pojawiają się w nowelizacji w drugą stronę: jako ochrona dla gościa. Gościowi „zapewnia się ochronę informacji o nim, w szczególności jego danych osobowych”.
Kartka meldunkowa z numerem dowodu to więc zwyczaj, nie obowiązek. A skoro nie obowiązek, wchodzi RODO: dane mają być „ograniczone do tego, co niezbędne”. Czego nie musisz zbierać, tego lepiej nie zbieraj. Mniej danych to mniej kłopotu, gdyby ktoś zapytał, po co Ci one.
A zdjęcie albo ksero dowodu?
Tu jest jedyne prawdziwe ryzyko w całym temacie.
Przepisy rozróżniają trzy rzeczy:
| Co robisz | Ocena |
|---|---|
| Gość pokazuje dowód do wglądu, nic nie zapisujesz | możesz poprosić, ale gość może odmówić, bo żaden przepis nie daje Ci prawa tego żądać |
| Robisz zdjęcie, skan albo ksero | ryzyko kary z RODO, nie rób |
| Zatrzymujesz dowód do wyjazdu albo jako zastaw | wykroczenie (art. 79 pkt 2 ustawy o dowodach osobistych), nie rób |
Prezes UODO pisał przy okazji kary dla Glovo, że kopiowanie dokumentów tożsamości powinno być stosowane „wyłącznie w wyjątkowych przypadkach”, i to tylko przez podmioty upoważnione ustawowo, w sytuacjach przewidzianych przepisami. Kary:
- Glovo: 5,9 mln zł (marzec 2026) za zbieranie zdjęć i skanów dowodów od użytkowników aplikacji. Firma tłumaczyła się walką z oszustwami. Nie pomogło.
- ING Bank Śląski: 18,4 mln zł za nadmierne kopiowanie dowodów. Sąd administracyjny 23 października 2026 oddalił skargę banku (wyrok jeszcze nieprawomocny). A bank, w przeciwieństwie do gospodarza, ma przepis, który pozwala mu przetwarzać dane z dowodu.
Decyzji UODO o hotelu czy kwaterze nie znalazłem. Ale skoro przegrała platforma, która powoływała się na bezpieczeństwo, i bank, któremu Prawo bankowe wprost pozwala przetwarzać dane z dowodu (ale nie robić kopii), gospodarz bez takiego przepisu stoi jeszcze słabiej. Mały obiekt nie dostanie kary w milionach, ale nakaz usunięcia danych i postępowanie to też nic przyjemnego.
Zgoda gościa raczej też nie pomoże: jeśli bez zdjęcia dowodu gość nie dostanie kodu do drzwi, trudno mówić o zgodzie dobrowolnej.
„Dane do meldunku”, czyli kto się melduje
Słowo „meldunek” zostało po czasach, gdy hotele prowadziły książki meldunkowe. Ten obowiązek obiektów zniknął z ustawy o ewidencji ludności (art. 44 jest uchylony).
Dziś obowiązek meldunkowy ma sam gość, i to tylko przy dłuższym pobycie:
- cudzoziemiec jest z niego zwolniony, jeśli jest w Polsce nie dłużej niż 30 dni (art. 42 ust. 2),
- Polak melduje się na pobyt czasowy dopiero przy pobycie dłuższym niż 3 miesiące.
Turysta z Niemiec na tydzień w Beskidach nie ma więc nic do zgłoszenia, a Ty nic do spisania.
Kiedy dane gości jednak zbierasz
1. Opłata miejscowa: dziś według uchwały, od 2027 według ustawy
Do końca 2026 r. gmina może zrobić gospodarza inkasentem opłaty miejscowej i może w uchwale nałożyć prowadzenie ewidencji. Jeśli Twoja gmina tak zrobiła, zakres danych jest w jej uchwale. Jeśli nie, nie ma czego prowadzić.
Od 1 stycznia 2027 r. zasady są w ustawie. W gminie, która wprowadzi opłatę miejscową, gospodarz zostaje płatnikiem i prowadzi rejestr. Ustawa wymienia jego pola:
- imię i nazwisko oraz adres zamieszkania gościa,
- stawka opłaty albo powód, dla którego jej nie pobrałeś,
- liczba nocy,
- kwota.
Numeru dokumentu, PESEL-u ani daty urodzenia na tej liście nie ma. Stare uchwały gmin tracą moc, więc gmina nie dołoży własnych pól.
Jedna uwaga: gmina może zwolnić z opłaty np. dzieci do określonego wieku. Wtedy wystarczy ustalić, czy dziecko łapie się na zwolnienie, bez zapisywania daty urodzenia (ustawa nie mówi tego wprost, to moja interpretacja). Całość rozpisałem we wpisie o opłacie miejscowej od 2027.
2. Dzieci: lex Kamilek
Obiekt, w którym nocują dzieci, musi mieć standardy ochrony małoletnich, a w nich procedurę ustalenia, kim dziecko jest i kim jest dla niego dorosły, z którym przyjeżdża.
Czego ustawa nie każe:
- nie daje prawa żądania dokumentu dziecka,
- nie każe zapisywać ani przechowywać tego ustalenia.
Czy w takim razie zapisywać? Ustawa nie każe, ale też nie zabrania. Ustalenie, którego nikt nie zapisał, po tygodniu trudno komukolwiek pokazać, także Policji, gdyby coś się wydarzyło. Duże sieci hotelowe w swoich procedurach zalecają krótką notatkę, wpis w systemie albo na karcie meldunkowej: że ustalenie było i co wyszło. Kopii i zdjęć okazanych dokumentów zakazują wprost. Rozsądny zapis jest wąski:
- imię dziecka i kim jest dla niego dorosły (mama, dziadek, opiekun z kolonii),
- kiedy i kto to ustalił,
- bez numerów dokumentów i bez zdjęć.
Okresu przechowywania przepisy nie podają, co Prezes UODO wytknął Ministrowi Sprawiedliwości jeszcze w 2024 roku. Ustalasz go więc sam i wpisujesz do swoich standardów: co zapisujesz, po co i jak długo trzymasz. Podstawą zapisu jest wtedy Twój prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), a dane dziecka ważą przy nim więcej, więc lepiej krótko: tygodnie, nie lata.
Kara (do 250 zł albo nagana, przy powtórce co najmniej 1000 zł) jest za brak standardów, nie za brak papierów. Jak napisać takie standardy dla małego obiektu, opisałem tutaj.
3. GUS: liczby, nie dane
Obiekt wpisany do gminnej ewidencji GUS zna, bo gmina przekazuje mu swoją listę. Sprawozdanie zawiera tylko liczby: ilu było gości, ile nocy, ile z tego przez portale i z jakich krajów przyjechali goście zagraniczni. Nazwisk nie ma.
- 10 miejsc noclegowych i więcej: formularz KT-1 co miesiąc.
- Mniej niż 10 miejsc: formularz KT-2 raz w roku, ale tylko jeśli obiekt trafi do 20-procentowej próby.
Do tego wystarczy kalendarz rezerwacji z liczbą osób i krajem gościa.
4. Dane do rezerwacji i faktury
Do zawarcia umowy potrzebujesz imienia i nazwiska oraz kontaktu, a jeśli gość chce fakturę, danych firmy. To zbierasz, bo bez tego nie ma rezerwacji. Napisz gościowi, po co je bierzesz i jak długo trzymasz.
Jak dbać o bezpieczeństwo bez zdjęcia dowodu?
Zdjęcie dowodu nie chroni przed zniszczeniami. Przed nimi chronią pieniądze z góry i kontakt z gościem przed przyjazdem:
- zadatek przy rezerwacji (dane płacącego masz z płatności),
- kaucja z góry, najlepiej jako blokada na karcie, którą zwalniasz po wyjeździe,
- regulamin zaakceptowany przed przyjazdem*, a nie podsunięty na stole,
- kod do drzwi dopiero po dopłacie i kaucji.
* Regulamin sam szkody nie zatrzyma, ale pomaga na trzy sposoby. Zaakceptowany przy rezerwacji staje się częścią umowy (wzorzec doręczony przed jej zawarciem, art. 384 Kodeksu cywilnego), więc łatwiej potrącić z kaucji i wykazać, na co gość się zgodził: liczba osób, imprezy, zwierzęta, cisza nocna. Za zniszczenia gość odpowiada i bez regulaminu, ale z regulaminem spór jest prostszy. I działa zawczasu: kto przed przyjazdem przeczytał zasady i je zaakceptował, wie, czego się po nim spodziewasz. Kar umownych nie przesadzaj, bo wygórowane sąd może uznać wobec konsumenta za niedozwolone (art. 385¹ KC). Czy regulaminu wymaga Twoja polisa, sprawdź w jej warunkach (OWU).
Jak to robimy w zamelduj.pl
Sam prowadzę dom na wynajem i system buduję tak, żeby zbierał tylko to, czego wymaga przepis albo rezerwacja:
- formularz „Przed przyjazdem”: gość podaje godzinę przyjazdu, kto przyjedzie i akceptuje regulamin porządkowy. Zdjęć ani dokumentów nie zbieramy,
- dzieci: przy każdym dziecku imię i nazwisko oraz to, kim jest dla niego dorosły. Informację o relacji system kasuje sam 30 dni po wyjeździe (to nasza decyzja, ustawa nie każe niczego przechowywać),
- kod do drzwi i instrukcja wejścia pokazują się gościowi dopiero wtedy, gdy nic nie zostało do zapłaty,
- księga gości jest dobrowolna: włączasz ją sam, np. gdy wymaga jej uchwała Twojej gminy, i sam ustawiasz, jak długo trzyma wpisy,
- dane kasują się same po terminie, a na żądanie gościa usuwasz je jednym przyciskiem (art. 17 RODO),
- opłata miejscowa jest w rezerwacji osobną pozycją, a rejestr dla płatnika od 2027 r. przygotowujemy.
Jak wygląda formularz od strony gościa, zobaczysz w demo bez logowania. A jeśli masz pytanie o swój obiekt, zostaw kontakt pod wpisem.
Źródła
- Ustawa o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1944, i nowelizacja uchwalona przez Sejm 8.10.2026 (druk senacki nr 863, sprawozdania komisji 863 A i 863 Z): senat.gov.pl - druk 863, 863 A, 863 Z (odczyt 7.11.2026).
- RODO (rozporządzenie 2016/679), art. 5 ust. 1 lit. c i art. 17: eur-lex.europa.eu.
- UODO, „Nie można kopiować dokumentów bez podstawy prawnej - kara dla Glovo” (16.03.2026): uodo.gov.pl/pl/138/4092 (odczyt 7.11.2026).
- UODO, „WSA przyznał rację Prezesowi UODO w kwestii skanowania dowodów osobistych przez bank” (ING Bank Śląski): uodo.gov.pl/pl/138/4649 (odczyt 7.11.2026).
- Ustawa o dowodach osobistych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1753, art. 79: api.sejm.gov.pl (PDF) (odczyt 7.11.2026).
- Ustawa o ewidencji ludności, t.j. Dz.U. 2026 poz. 384, art. 42 i 44: api.sejm.gov.pl (PDF) (odczyt 7.11.2026).
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 707, art. 19 pkt 2: api.sejm.gov.pl, oraz zmiana od 2027 r., Dz.U. 2026 poz. 1354 (nowy art. 17 ust. 15, art. 8): api.sejm.gov.pl (PDF) (odczyt 7.11.2026).
- Ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, t.j. Dz.U. 2026 poz. 110, art. 22c, 23b, 22x: api.sejm.gov.pl (PDF) (odczyt 7.11.2026).
- Prezes UODO do Ministra Sprawiedliwości, 30.09.2024, DOL.413.9.2024 (brak okresu przechowywania danych w ustawie): uodo.gov.pl (PDF).
- Program badań statystycznych statystyki publicznej na 2026 r., Dz.U. 2025 poz. 1842 (badanie 1.30.03): api.sejm.gov.pl (PDF), formularze GUS KT-1 i KT-2 (odczyt 7.11.2026).
Przed 1 stycznia 2027 wyślę Ci listę danych do opłaty miejscowej
Zostaw e-mail albo telefon. Przed końcem roku wyślę Ci krótką listę: jakie dane gościa zbierać do opłaty miejscowej od 2027, a jakich nie, i co sprawdzić w uchwale swojej gminy. Jedna wiadomość - a jeśli zechcesz, pokażę też, jak to ogarnia zamelduj.pl.
↑ Przed 1 stycznia 2027 wyślę Ci listę danych do opłaty miejscowej